Effectieve ouderparticipatie bij jeugdstrafproces

14 oktober 2011

Voorlichting aan ouders en training van professionals leidt tot effectievere deelname van ouders aan de strafzitting van hun kind. Dit is de voornaamste conclusie uit het rapport Effectieve ouderparticipatie in het jeugdstrafproces van Ido Weijers en Kristien Hepping. Het rapport werd vandaag gepresenteerd in het Veiligheidshuis Utrecht.

Effectieve ouderparticipatie in het jeugdstrafproces verscheen naar aanleiding van de Utrechtse pilot Versterken Betrokkenheid Ouders. Hierin werd de aanwezigheid en participatie van ouders tijdens de zitting van hun kind onderzocht. Doel van de pilot was om de betrokkenheid van ouders tijdens de zitting te versterken. Effectieve ouderbetrokkenheid kan bijdragen aan het voorkomen van herhaald delinquent gedrag.

Het rapport werd gepresenteerd in bijzijn van Aleid Wolfsen, burgemeester van Utrecht, Johan Bac, hoofdofficier van justitie en Reinier ter Kuile, directeur justitieel jeugdbeleid van het ministerie van Veiligheid en Justitie.

Achtergrond

Aanleiding voor de pilot Versterken Betrokkenheid Ouders was enerzijds de veelgehoorde klacht dat ouders vaak ontbreken op zitting van hun kind. Ook zouden ouders geen goede voorstelling hebben van wat er van hen op zitting wordt verwacht. Ten slotte was de vraag of kinderrechters, officieren van justitie en parketsecretarissen de rol van ouders op zitting optimaal weten te benutten.
Anderzijds is de pilot een vervolg op een eerdere proef van het project Onze Toekomst van de gemeente Utrecht. In het kader van dit project werd voorlichting gegeven aan Marokkaanse ouders van wie het kind voor een relatief licht delict op zitting bij het OM moest verschijnen. Door voorlichting kregen ouders meer inzicht in het justitiële proces en het delict waarvan hun kind werd verdacht. De voorlichting werd positief ontvangen en vrijwel alle ouders kwamen naar zitting.

Voorlichting aan ouders en training van professionals

In het kader van de pilot is de doelgroep van de oorspronkelijke voorlichtingen verbreed naar alle ouders van wie het kind wordt opgeroepen op zitting, ongeacht de afkomst. Ook werd voorlichting niet alleen ingezet voor zittingen bij de officier van justitie, maar ook bij jongeren die voor de kinderrechter moesten verschijnen. Daarnaast zijn kinderrechters, officieren van justitie en parketsecretarissen getraind om de ouders actiever te betrekken. De onderzoekers richtten zich op de vraag of voorlichting aan ouders bijdraagt aan de aanwezigheid van ouders op zitting en of door voorlichting aan ouders en training van professionals ouders effectiever deelnemen aan de zitting.

Laatste jaren landelijk hoge aanwezigheid van ouders op zitting

Uit landelijke cijfers die in dit onderzoek zijn meegenomen blijkt verrassend genoeg dat de laatste jaren de overgrote meerderheid van de ouders op zitting verschijnt. Lokaal draagt voorlichting eraan bij dat de kleine minderheid die aarzelt, of niet op de hoogte is, toch naar de zitting komt.
Anderzijds draagt voorlichting bij aan effectievere participatie van ouders op zitting; door voorlichting weten ouders wat er van hen wordt verwacht en nemen zij ook makkelijker een actieve rol op zich. Door de training van kinderrechters, jeugdofficieren en parketsecretarissen komen ouders vaker aan het woord en participeren zij effectief aan de zitting.

Pilot

De pilot werd in opdracht van het Ministerie van Veiligheid en Justitie uitgevoerd in het Veiligheidshuis Utrecht. Daaraan verleenden de Rechtbank Utrecht, het Openbaar Ministerie Utrecht, het project Onze Toekomst van de gemeente Utrecht, Wijkwelzijnsorganisatie Doenja Dienstverlening Utrecht, Cumulus Welzijn Utrecht, Bureau Jeugdzorg en de William Schrikker Groep hun medewerking. De pilot startte in het najaar van 2009 tot en liep tot aan de zomer van 2011.

Boek

Het boek Effectieve ouderparticipatie in het jeugdstrafproces van mr. Kristien Hepping en prof. dr. Ido Weijers is vanaf vandaag verkrijgbaar bij Uitgeverij SWP te Amsterdam, ISBN 978-90-8850-275-0