Aanhoudingen en recidive Amsterdamse Top600 flink gedaald

De Amsterdamse Aanpak Top600 boekt goede resultaten. Uit de kwartaalmonitor van het project blijkt dat het aantal aanhoudingen met 59 procent is gedaald en dat het aantal gedagvaarde zaken (recidive) met 57 procent is gedaald.

Amsterdam is op 1 mei 2011 begonnen met de aanpak van 600 meest criminele veelplegers. De Aanpak Top600 is een integrale samenwerkingsvorm tussen de gemeente Amsterdam, politie, Openbaar Ministerie, reclasserings-, zorg- en jeugdorganisaties.

Doel van het project is een afname van het aantal geweldsdelicten, overvallen, straatroven en woninginbraken (high-impact criminaliteit) door de 600 zwaarste criminele veelplegers. Zij zijn verantwoordelijk voor een grote hoeveelheid misdrijven zoals overvallen, straatroof, woninginbraak en geweldsdelicten. Deze delicten hebben een grote impact op Amsterdamse bewoners en ondernemers.

De primaire doelgroep bestaat uit de 600 meest criminele veelplegers (vooral jongens tussen de 15 en 24 jaar). Ze zijn veelvuldig met politie en justitie in aanraking gekomen, hebben vaak al hulpverleningstrajecten doorlopen en gaan niet (meer) naar school of werk. Secundaire doelgroep zijn de broertjes en zusjes en/of kinderen van daders.

Sinds de start van het project tot en met januari dit jaar zijn 1.895 criminele jongeren op de lijst aangehouden. Dit is het
gevolg van actieve opsporing, personen die op heterdaad betrapt zijn en personen die aangehouden zijn vanwege het feit dat zij gesignaleerd stonden. De daling van 59 procent minder aanhoudingen is als volgt verdeeld:

• Woninginbraak -51 procent
• Straatroof -66 procent
• Openlijk geweld -75 procent
• Overval -61 procent
• Zware mishandeling -29 procent
• Moord / doodslag -41 procent

'Spectaculaire daling'

De veelplegers uit de top-600 waren samen gemiddeld goed voor 605 zaken per jaar, na de start van de aanpak kwam het tot 307 zaken; een daling van 49 procent. De gemeente trekt in het rapport dan ook zelf de conclusie van een 'spectaculaire daling', vooral omdat de Regionale Veiligheidsrapportage van afgelopen jaar juist een stijging laat zien op sommige soorten delicten. Zo steeg het aantal inbraken met 5 procent. Wel nam het aantal geweldsmisdrijven met 4 procent af.

Detentie

Van de veelplegers op de top-600 lijst zaten er eind januari 176 in detentie: 89 daarvan zitten een straf uit, 74 zitten in voorlopige hechtenis en twaalf zijn minderjarig en zitten in jeugddetentie. Daarnaast verblijft er nog één persoon in vreemdelingenbewaring. Van de hele top-600 groep heeft ongeveer driekwart op enig moment sinds de start van de aanpak vastgezeten. Slechts 118 personen van de top-600 hebben sinds de start van de aanpak niet vastgezeten.

Psychiatrische problemen

De GGD heeft geprobeerd de aangehouden veelplegers te onderzoeken. In 89 procent van de tot nu wel onderzochte gevallen zijn aanwijzingen die duiden op psychiatrische problemen, vaak in combinatie met verslavingsproblematiek. Ongeveer 65 procent van de onderzochte veelplegers heeft grote problemen op het gebied van inkomen, dagbesteding en/of huisvesting.

Verder blijkt uit screening van de GGD dat een groot deel van de veelplegers te kampen heeft met een licht verstandelijke beperking. "Een
deel van de groep zal door de hoeveelheid complexe problemen nooit normaal kunnen functioneren" stelde projectleider Ruud IJzelendoorn een jaar geleden in het tijdschrift Secondant. "Op korte termijn kun je deze groep wel van de straat houden, maar het is een uitdaging om ook een oplossing voor de langere termijn te vinden. Sommigen zullen hun leven lang zorg moeten krijgen."

Kwartaalmonitor

De Amsterdamse gemeenteraad wordt per kwartaal geïnformeerd over de voortgang van de aanpak Top600. Deze kwartaalmonitor toont de voortgang binnen de drie pijlers van het programma: (1) lik-op-stuk, (2) de combinatie van straf en zorg en (3) beperken van instroom.