‘Rechter moet ZSM altijd kunnen toetsen’

Binnen de ZSM-aanpak van het Openbaar Ministerie moet een rechterlijke toetsing mogelijk blijven. Dit stelden rechters Huup Cleerdin, Mette Jöbsis en Bart Beuving vorige week tijdens een debat in Amsterdam over de voor-en nadelen van de ZSM-werkwijze.

De discussieavond ‘Een strafblad heb je zo’, in debatcentrum De Rode Hoed, werd georganiseerd door de Stichting Bescherming Burgerrechten, in samenwerking met het Openbaar Ministerie in Amsterdam, de Amsterdamse rechtbank en de Nederlandse Orde van Advocaten.

Snel

Voor de afdoening van veel voorkomende criminaliteit voerden politie, Openbaar Ministerie (OM), Slachtofferhulp Nederland, Reclassering Nederland en de Raad voor de Kinderbescherming twee jaar geleden de ZSM-werkwijze in. Hierbij wordt zo snel mogelijk na de aanhouding van een verdachte een beslissing genomen over de afdoening. Snel, slim, selectief, simpel en samenlevingsgericht zijn hierbij de sleutelwoorden.

De advocatuur klaagt al enige tijd dat de rechtsbijstand binnen ZSM onvoldoende is geregeld. “Een rechterlijke toets is er nu in sommige gevallen niet. Als je om wat voor reden dan ook onmiddellijk de opgelegde strafbeschikking betaalt, dan is er geen toegang meer tot de rechter”, aldus strafrechter Beuving. Gaat een verdachte akkoord met de OM-strafbeschikking en betaalt hij, dan is de zaak afgedaan en is er geen beroep meer mogelijk, maar heeft de aangehouden persoon wel een strafblad. Tijdens de discussieavond werd duidelijk dat het OM in Amsterdam verdachten daar niet op wijst. Om de rechterlijke toets open te houden, zou het OM volgens de rechters nooit direct tot incassering van de strafbeschikking moeten overgaan, maar de verdachte twee weken de tijd moeten geven om in verzet te gaan.

Pilot

Om de rechtsstatelijkheid van de ZSM-aanpak te vergroten, is het OM deze week in Midden-Nederland, Oost-Nederland en Rotterdam begonnen met de pilot ‘ZSM en rechtsbijstand’. Tijdens deze proef krijgen aangehouden meerderjarigen voorafgaand aan het eerste politieverhoor altijd een advocaat te spreken. Deze zal de verdachte standaard informeren over de procesgang en de consequenties van het accepteren van een directe afdoening. De pilot loopt tot mei 2015. Er zullen naar verwachting ruim zevenduizend verdachten bij worden betrokken.

Links

• Kijk voor meer informatie op de website Rechtspraak.nl