Jeugdinrichting Veenhuizen start Pas Op de Plaats

Jongeren, die een (ernstig) risico lopen op het ontwikkelen danwel voortzetten van een criminele carrière, kunnen een nieuwe vorm van vrijheidsstraf of vrijheidsbenemende maatregel opgelegd krijgen door de rechter: Pas Op de Plaats (POP). Jongeren die in POP worden geplaatst, volgen vanaf binnenkomst in de Justitiële Jeugdinrichting Juvaid een strak opgezet veertiendaags programma.

Het individuele plan van aanpak, opgesteld door de jongere zelf, vormt de basis van het kortverblijf-programma. De jongere wordt tijdens zijn verblijf individueel begeleid en verblijft afgezonderd van leeftijdsgenoten. De pilot POP is ontwikkeld door JJI Juvaid te Veenhuizen in samenwerking met partners uit de jeugdstrafrechtketen in Noord-Nederland en het hoofdkantoor DJI en wordt uitgevoerd in de regio Noord-Nederland voor de periode van één jaar.

Waarom POP?

De vooralsnog unieke en innovatieve module POP speelt in op de behoefte van de strafrechtelijke keten aan een extra interventie om op tijd een criminele carrière van een jongere te onderbreken. Door confrontatie, zelfreflectie en activatie wil men een terugkeer in de maatschappij succesvol laten plaatsvinden en recidive voorkomen door gedragsverandering teweeg te brengen bij de jongere.

Individuele benadering, belangrijke rol netwerk

Tijdens het doorlopen van het programma heeft de jongere stimulerende en motiverende gesprekken met pedagogisch medewerkers, interne trajectbegeleiders, de loopbaanadviseur en de gedragswetenschapper. De jongere voert diverse opdrachten uit (denk- en schrijfopdrachten, creatieve activiteiten, kijken van documentaires, het geven van een presentatie, volgen van themagerichte lessen) gericht op het analyseren van de problemen, het opdoen van kennis, het bedenken van oplossingen voor de huidige problemen en het formuleren van doelen die in de toekomst richting kunnen geven aan het denken en handelen.

Belangrijk hierbij is dat de jongere dit samen doet met het eigen sociale netwerk, en dat het contact tussen netwerk en jongere intensiever zal zijn dan binnen reguliere kortverblijf groepen het geval is. Binnen het programma kan, in afstemming met ketenpartners, aan specifieke aspecten aandacht worden besteed. POP wordt afgesloten met een eindpresentatie van de jongere waarin hij zijn Plan van Aanpak aan belangrijke personen uit het eigen sociale netwerk, medewerkers van de inrichting en betrokken ketenpartners presenteert.

Geen groepsopvang

De jongere wordt tijdens zijn verblijf individueel begeleid en verblijft niet in een leefgroep met groepsgenoten. Hiervoor wordt gekozen omdat de jongere vooral geconfronteerd dient te worden met zichzelf en de actuele situatie. Door de jongere niet op een groep te plaatsen is beïnvloeding door leeftijdsgenoten uitgesloten. Bovendien leert de ervaring dat een jongere direct na plaatsing in een JJI geschokt is en het moment ervaart als een crisis in zijn leven. Veelal ontstaat er spontaan een reflecterend denkproces. Van dit momentum maakt de module gebruik om jongeren die een (ernstig) risico lopen op het ontwikkelen c.q. voortzetten van een criminele carrière te corrigeren.

Doelgroep

POP is bedoeld voor jongeren die een (ernstig) risico lopen op het ontwikkelen c.q. voortzetten van een criminele carrière. In elk geval moet het gaan om een tenuitvoerlegging van een vrijheidsstraf of vrijheidsbenemende maatregel voor de duur van twee weken. Het zullen over het algemeen (maar niet uitsluitend) jongeren zijn die nog niet eerder in een JJI hebben vastgezeten, maar wel in beeld zijn van een ketenpartner, danwel jongeren die erg laat in beeld komen en tegelijkertijd een hoog ‘instapniveau' in het plegen van delicten hebben bereikt. In aanmerking komen jongeren tussen de 12 en 18 jaar met bijvoorbeeld:

• een voorwaardelijke veroordeling met recidive gedurende de proeftijd;
• preventieve hechtenis (bijvoorbeeld na recidive);
• het overtreden van voorwaarden gedurende de schorsing van de voorlopige hechtenis;
• een time out binnen de gedragsbeïnvloedende maatregel.

Organisatie pilot

De pilot POP is ontwikkeld door Justitiële Jeugdinrichting Juvaid te Veenhuizen in samenwerking met partners uit de jeugdstrafrechtketen in Noord-Nederland (Openbaar Ministerie, Bureau Jeugdzorg/Jeugdreclassering en Raad voor de Kinderbescherming) en het hoofdkantoor DJI. De pilot zal daarom worden uitgevoerd in de regio Noord-Nederland, voor de periode van één jaar en wordt geëvalueerd door Rijksuniversiteit Groningen.