ZSM: OM straft zwaarder dan rechter

Lichte vergrijpen zoals drugsbezit, diefstal en vandalisme worden door het Openbaar Ministerie (OM) zwaarder bestraft dan door de rechter. Steeds vaker bepaalt het OM zelf de strafmaat voor veelvoorkomende criminaliteit, waarbij het zwaardere richtlijnen gebruikt dan de rechter.

Strafeis in rechtzaal

Dit schrijft de Volkskrant over de ZSM-werkwijze, die in 2013 werd ingevoerd. Jan Crijns hoogleraar straf- en strafprocesrecht aan de Universiteit Leiden, stelt dat de strafmaat die het OM gebruikt, eigenlijk is bedoeld als strafeis in de rechtszaal. "Hoger, in de wetenschap dat de rechter dat vaak nog afzwakt. Als het OM deze richtlijnen consequent gebruikt om zelf te straffen, ligt rechtsongelijkheid op de loer", aldus Crijns.

Ook de advocatuur en de wetenschap hebben kritiek op de werkwijze. Zij worden hierin gesteund door de Werkgroep ZSM & Rechtsbijstand, opgericht door het OM en de advocatuur. Die adviseerde in juli 2013 de advocatuur te betrekken bij ZSM.

Advocaten op ZSM-locaties

Deze maand begint het OM in Rotterdam, Utrecht en Oost-Nederland met advocaten op ZSM-locaties. Speerpunt van de pilot is het informeren van de verdachten, die voortaan alleen een straf mogen accepteren in het bijzijn van een raadsman.

Volgens voorzitter van de werkgroep en hoofdofficier John Lucas is gewacht met de advocaten tot meer duidelijk was over ZSM in de praktijk. ZSM-officieren van de parketten Utrecht, Den Haag, Rotterdam en hoofdofficieren van Utrecht en Oost Nederland erkennen dat het OM zwaarder straft dan de rechter. "We hebben andere richtlijnen. Dat is ons uitgangspunt, maar ik heb wel het idee dat het langzaam naar elkaar toe trekt", aldus Lucas.