Bezielende leerkring Verbinding Zorg en Veiligheid

Platform 31 en het CCV organiseerden op 11 november een leerkring over de verbinding tussen zorg en veiligheidsprofessionals met de focus op jeugd. In deze leerkring gingen gemeenten, jeugd-, zorg- en veiligheidsprofession in gesprek en aan de slag met Erik Gerritsen (Jeugdbescherming Regio Amsterdam) en Joost Vos (TNO) over de botsende logica’s van zorg en veiligheid.

Praktijkcasussen

Erik Gerritsen stelt dat je, om tot een echt goede samenwerking tussen zorg en veiligheidsprofessionals te komen, je met elkaar zoveel mogelijk praktijkcasussen moet doornemen. Het belangrijkste resultaat daarvan is dat je je in elkaars logica kunt verplaatsen.

Op die manier oefen je met elkaar: wat doe je als...? Wanneer je alle partijen bij elkaar brengt, van beleid, tot praktijk, tot management (‘the whole system in the room’), dan kun je vanuit een systeemwereld echt bekijken hoe je de leefwereld kunt faciliteren. Beleid en praktijk praten op heldere manier met elkaar en 'ervaren' door de casus hoe de ander werkt. Dat is de voorwaarde voor goed begrip over en weer.

Leren om te doen

Gerritsen gaf daarnaast aan dat bestuurders, managers en professionals meer moeten 'leren om te doen'. Hij stelt dat de leerachitectuur op management en bestuursniveau vaak niet klopt, dat er te weinig veranderkundig wordt gewerkt. Je leert het beste door het ervaren, weten we al sinds de Chinese filosoof Confusius en zeker op deze niveaus geldt dat.

Dat betekent niet dat een burgemeester ook dagelijks de werkparktijk in moet. Hij zou wel bewust moeten ervaren hoe een bepaalde problematische situatie met een gezin of jongere wordt aangepakt. Erik pleit dan ook voor 'bestuurlijk leren': neem met casuïstiek het management aan de hand. Door ook 'system in the room' sessies mee te maken, ervaren zij beter hoe het werkt en welke dilemma’s zowel zorg- als veiligheidsprofessionals tegenkomen.

Bedenk ook wie er bij 'the whole system' horen, zo is het van belang om de schuldhulpverlening erbij te betrekken. Schulden geven stress en onder stress kunnen alle overige problemen in een gezin ook niet opgelost worden. Bovendien kan er sprake zijn van kindermishandeling. Een andere partij die niet als eerste in je opkomt, maar wel van groot belang is, is de dierenbescherming. Dit omdat onderzoek heeft aangetoond dat vaak in een huis waar dieren worden mishandeld, ook huiselijk geweld plaatsvindt.

Onmogelijke levens, botsende logica’s en eigenzinnige professionals

Joost Vos (TNO) leidde het tweede onderdeel. Hij gaf aan, reflecterend op zijn eigen onderzoek (Onmogelijke levens, botsende logica’s, eigenzinnige professionals) dat je de problematiek van de 'onmogelijke levens' als (zorg- en veiligheids) professional vaak wel beheersbaar kunt maken, maar niet altijd kunt oplossen.

Hij constateerde in zijn onderzoek dat in het geval van hardnekkige veelplegers, de herhaaldelijke casusoverleggen iets proberen op te lossen, wat niet kan worden opgelost. Zijn suggestie is om soms een keuze te maken en te accepteren dat de gekozen oplossing slechts tijdelijk zal werken. Het is een kwestie van 'er bij blijven'.

Botsende logica's

Het verschil in de manier van naar een jongere kijken vanuit zorg en veiligheid (botsende logica’s) lijkt het grootste probleem in de samenwerking, zo constateert ook Joost Vos. Een verschil in benadering is ook bijvoorbeeld, dat vanuit veiligheidsprofessionals de indicatiestelling die zorg nodig heeft, erg lang lijkt te duren.

Andersom is het voor zorgprofessionals vaak niet te begrijpen dat er wordt gehandeld vanuit de wet en niet vanuit het perspectief voor de jongere. Oplossingsrichtingen vanuit verschillende vakgebieden zijn soms tegenstrijdig. De samenwerking tussen zorg en veiligheid gaat dan om een morele vraag: wat willen en kunnen we samen bereiken? De casus moet dan worden doorgenomen aan de hand van de vragen:

1. Wat zouden wij willen dat hier gebeurt?
2. Wat kunnen wij daaraan bijdragen vanuit ons vakgebied? En wie hebben wij daarbij nodig?

Ten slotte noemde Joost nog een punt waarop de samenwerking tussen zorg en veiligheid kan worden verbeterd. In zijn onderzoek heeft hij gekeken naar de overlap tussen de GGZ lijst en de veelplegerslijst. Helaas was daar weinig overlap en dat is met name te wijten aan zorgmijders.

Leerkringen 2015

In 2015 organiseren het CCV en Platform 31 gezamenlijk weer twee leerkringen en wel op 24 maart en 6 oktober.